آجر (به فارسی افغانستان: زاو) یا آجور یا آگور واژه ایست یونانی که به خشت هایی می‌گفتند که احکام یا فرامین دولتی بر روی آن نوشته می‌شد (حک می‌گردید) و به وسیله پختن این خشت ها، نوشته‌ها را بر روی آن پایدار می‌کردند.

مشخص نیست که آجر برای اولین بار از چه زمانی مورد استفاده قرار گرفته است؛ گمان می‌رود انسان های اولیه با مشاهده پخته شدن گل مجاور اجاق های خود و دیدن اینکه گل پخته شده سختتر از کلوخه‌های کنار خود می‌گردید پی به خواص و روش تهیه آجر برده باشند.

جهت قرار گرفتن فضای داخلی پلان مسكونی :

1.        v         فضاهای جنوبی ( خواب ـ غذاخوری ـ تراس ـ پذیرایی )
2.        v         فضاهای مشرقی ( حمام ـ سالن ورزشی )
3.        v         فضاهای مغرب ( پاسیو ـ كتاب خانه ـ هال ـ اتاق بازی )
4.        v         فضاهای شمال غربی ( راه پله ـ انباری )
5.        v         فضاهای شمال شرقی ( آشپزخانه ـ توالت ـ گاراژ ـ ورودی )
6.        v         فضاهای جنوب شرقی ( خواب ـ اتاق بیمار )

قوس که در زبان فارسی کهن چَفد خوانده میشود، در تعریف هندسی٬خط یا شکل منحنی است و در اصطلاح معماری٬به باریکه تاقی که روی سر در یک درگاه قرار میگیرد٬اطلاق میشود.

تاق به طور کلی٬به مفهوم پوشش بین دو دیوار است و شکلی که تاق از نظر ترکیب تابع آن میشود٬همان چفد است.لذا با تعریفی دیگر٬ میتوان تاق را ادامه چفد دانست.به طور کلی پوشش بر دو نوع است:۱-تخت.۲-منحنی(سَغ).

تاریخچه مختصر و سیر تحول تهیه نقشه

از زمانی که انسان اولیه شروع به ساختن سرپناه خود نمود معماری نیز آغاز شد. به دنبال بروز این پدیده طراحی ساختمان نیز مطرح گردید، در نتیجه نیاز به تهیه ی نقشه، تعبیر و تفسیر و خواندن نقشه احساس گردید.

 در شكل‏گیری معماری ایران،نظر،جهان‏بینی و تفكر ارتباط بسیار نزدیك با فضا داشته است. این امر ممكن است در مرحله اول جستجوگر حل مسائل جوی و اقلیمی بوده باشد ولی در مراحل تكمیلی،ذهنیتی مشهود است كه در آن كلیه تحولات عقلانی و تخیلات معنوی نفوذ كرده‏اند.همان‏گونه كه پیوند نگاه به دنیا و زندگی در جوشش مكان‏ها و فضاها در تمامی ساختمان‏های معماری سنتی به چشم می‏خورد.

 در این تحلیل ویژگی‏هایی قابل استخراج است كه تقریباً خاص این مملكت است و طبیعتاً از آنجا كه بستر ارزش اصلی آن اسلام بوده است این ویژگی‏های كالبدی و فضایی معماری دردیگر كشورهای اسلامی نیز قابل مشاهده است.

 در انتهای این تحلیل و استخراج ویژگی‏ها،شاید مفید باشد كه مسیر شكل‏دهی فضا را با دیگر معماری‏های جهان مقایسه نمود و حضور فرهنگ را در این پیوند جست.در ضمن كاملاً روشن است كه معماری همیشه آینه انسان و آرزوهایش بوده است و در شكل‏گیری معماری‏های جهان بدون شك ارزش‏های فناناپذیر و جاویدان حضور دارند كه فصل مشترك آن موجودیت انسان در زمین و جهان‏بینی اوست.

 در مطالعه معماری ایرانی و استخراج مفاهیم،مبانی و ویژگی‏های آن كاملاً روشن است كه اساس و شالوده اصلی آن در فلسفه وجودی این سرزمین بوده است و در نتیجه،مطالعه آن بدون عمیق شدن در مسائل اجتماعی ،فرهنگی،دینی و ادبی ناممكن است و روش تطبیقی رفت و برگشتی بین قالب (صورت) وفلسفه اجتناب‏ناپذیر می‏باشد. دشواری این تحلیل از همین جا آغاز می‏شود. چرا كه كالبد همیشه قابل نقد علمی است،به ویژه هنگامی كه این نقددرارتباط با محیط فیزیكی و جغرافیایی صورت می‏گیرد.مطلب پیچیده‏تر،راز فضای فرهنگی است كه بدون سفر عاشقانه در ژرفای انتزاعی و معنوی آن به دست نمی‏آید. تمام معماری‏های برجسته جهان رازی دارند كه فقط با چشم دل می‏توان به آن راه یافت. در ایران این نگرش عاطفی هنگامی حاصل می‏شود كه تعادل و پیوندهای محیطی و معنوی انسان با استحكام و تعادلی مطلوب برپا شده باشد.